27 01.10 00:01
Nowszy wpis Starszy wpis

Geneza nazwy "Jagiellonia"

        W tym roku obchodzimy jubileusz 90-lecia istnienia naszego klubu, którego rodowód sięga 1920 roku. Wówczas to stacjonujący w Białymstoku żołnierze 42 Pułku Piechoty im. Gen. Jana Henryka Dąbrowskiego w maju powołali do życia - Klub Sportowy Batalionu Zapasowego 42 Pułku Piechoty. Swój pierwszy oficjalny mecz "wojskowi” rozegrali 30 maja 1920 roku, pokonując Kresowców Białystok 5:1.

Natomiast dokładnie 78 lat temu, 27 stycznia 1932 roku w Sali Konferencyjnej Urzędu Wojewódzkiego o godzinie 20.00 odbyło się zebranie, w trakcie którego podjęto decyzje o powołaniu do życia Białostockiego Klubu Sportowego Jagiellonia. Powstał on na bazie połączenia dwóch stowarzyszeń sportowych: wspomnianego WKS 42 Pułku Piechoty (piłka nożna) i Klubu Sportowego Związku Młodzieży Wiejskiej (lekkoatletyka), Jagiellonia przejęła ich tradycje, zawodników, obiekty i miejsce w rozgrywkach sportowych.

Pomysłodawcą reorganizacji był dowódca 42 PP płk Kazimierz Bogaczewicz, który pod koniec 1931 roku postanowił przekształcić Wojskowy Klub Sportowy w wielosekcyjny klub cywilno-wojskowy.  Pomysł ten przypadł do gustu wojewodzie białostockiemu Marianowi Zyndramowi-Kościałkowskiemu, który został prezesem honorowym BKS Jagiellonia, natomiast rzeczywistym starosta białostocki Jan Mieszkowski (w sierpniu 1932 roku jego miejsce zajął Mikołaj Kawelin). Wiceprezesami zostali - dowódca 42 PP płk Kazimierz Bogaczewicz i prof. Aleksander Rybarczyk. Ponadto w zarządzie klubu znaleźli się - Maksymilian Ludertowicz (w pierwszej połowie lat dwudziestych piłkarz i działacz WKS 42 PP), por. Stanisław Gorączko (oficer 42 PP), por Golas (oficer 42 PP) i Janecki (były piłkarz WKS 42 PP).


>> Pojawienie się BKS Jagiellonia odnotowały białostockie gazety
"Nowe Echo Dnia" i "Dzienniki Białostockie"

Kubowa legenda głosi, że pomysłodawcami nazwy, barw (biało-czarne i żółto-czerwone) i emblematu klubowego - słynnej "J" byli Maksymilian Ludertowicz i por. Gorączko (informacja ta nie posiada jednak potwierdzenia źródłowego). Nazwa, którą nadano klubowi nie była przypadkowa, wiązała się z historią miasta i regionu, których losy przeplatały się z dziejami dynastii Jagiellonów, Wielkiego Księstwa Litewskiego i przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. Żółto-czerwone kolory miały związek z barwami miasta, a na nich umieszczono czarną "J”, natomiast w biało-czarnych strojach występowali sportowcy Jagiellonii.

W 1932 roku piłkarze WKS 42 PP przystąpili do kolejnego sezonu w białostockiej klasie A, przyjmując nazwę Jagiellonii. „Pierwszy mecz o mistrzostwo białostockie derby odbędą się 2 kwietnia. Spotka się dawny WKS obecnie Jagiellonia z ŻKS” - informował o inauguracji sezonu "Przegląd Sportowy". Z powodu trudnych warunków astronomicznych spotkanie przełożono na 9 kwietnia. Jagiellonia w swoim pierwszym meczu pod taką nazwą pokonała Żydowski Klub Sportowy Białystok 4:2.


>> Historyczne zdjęcie drużyny Jagiellonii i władz klubu z pierwszego meczu z ŻKS

W tym też roku Jagiellonia wywalczyła wicemistrzostwo Białostockiego OZPN, ustępując jedynie WKS 76 PP Grodno. Gwiazdą ówczesnego zespołu był Antoni Komendo-Borowski, który należał do najlepszych strzelców klubu, reprezentacji miasta i okręgu. Swoją świetną grą zwrócił uwagę legendarnej Pogoni Lwów, do której trafił w 1933 roku. Białostoczanin z miejsca stał się czołowym graczem lwowskiej jedenastki, z którą dwukrotnie zdobył wicemistrzostwo kraju. W 1935 roku Antoni Komendo-Borowski wystąpił w meczu reprezentacji Polski z Łotwą (3:3), zdobywając jedną z bramek. Tym samym został pierwszym wychowankiem WKS/Jagiellonii, który zagrał i zdobył gola w reprezentacji Polski (oczywiście reprezentując wówczas barwy Pogoni Lwów).

Przy okazji warto wspomnieć o kolejnej ważnej dacie - 26 stycznia 1957 roku, której rocznica miała miejsce wczoraj. Otóż po wojnie reaktywacja Jagiellonii nastąpiła już w październiku 1945 roku. Niestety już w czerwcu roku następnego, w nowej, totalitarnej rzeczywistości zabrakło miejsca dla Jagiellonii, której nazwa zbyt mocno kojarzyła się z utraconymi "Kresami” i ideą wielonarodowościowej Rzeczpospolitej. Za główną przeszkodę uznano jednak rodowód Jagiellonii, której historia była nierozerwalnie związana z wsławionym w wojnie z bolszewikami 1920 roku - 42 Pułkiem Piechoty.

Tradycję Jagiellonii zaczęli kontynuować Budowlani Białystok, którzy w 1955 przyjęli nazwę Jagiellonia Białystok. W taki oto sposób po 9 latach przerwy, na sportowej mapie regionu ponownie pojawiła się nazwa Jagiellonia. 26 stycznia 1957 roku - z połączenia Budowlanych Białystok i Sparty Białystok oficjalnie został reaktywowany Białostocki Klub Sportowy Jagiellonia. Klubowi przywrócono jego dawne tradycje - przedwojenny herb oraz żółto-czerwone i biało-czarne barwy.

Opracowali: Jarosław Dunda i Dariusz Gryko.